ÇARŞI PAZAR ALEV ALDI MUTFAK YANDI! Beslenme maliyetinde kritik artış

.

Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün “İdeal Beslenme Endeksi” raporu yayımlandı. Veriler ise endişe verici:

Sağlıklı ve dengeli beslenmenin maliyeti 2026’nın ilk üç ayında bazı hanelerde yüzde 20’yi aşan bir kümülatif artış gösterdi.

Ankara merkezli Toplum Çalışmaları Enstitüsü, Türkiye’de hanehalkı refahını doğrudan etkileyen gıda maliyetlerini izlemek amacıyla hazırladığı “İdeal Beslenme Endeksi”nin ilk sonuçlarını paylaştı.

Sağlık Bakanlığı’nın referans menüleri üzerinden yapılan hesaplama, mutfaktaki enflasyonun resmi rakamların çok ötesinde bir hızla büyüdüğünü ortaya koydu.

DAR GELİRLİNİN TABAĞI DAHA PAHALIYA DOLUYOR

Raporda, gıda fiyatlarındaki artışın gelir gruplarını eşit etkilemediği, yoksul kesimin bu artıştan “orantısız” şekilde darbe aldığı vurgulandı:

En Düşük Gelir Grubu: Bütçesinin yüzde 30,4’ünü gıda ve alkolsüz içeceklere ayırıyor.

En Yüksek Gelir Grubu: Bu oran sadece yüzde 12,8 seviyesinde.

Gıda fiyatlarındaki her kuruşluk artış, yoksulun hayatından sosyal yaşamı, eğitimi ve sağlığı tamamen siliyor.

ÜÇ AYDA NE DEĞİŞTİ?

Endeks, üç farklı aile tipi üzerinden 2026’nın ilk üç ayındaki (Ocak-Mart) maliyet baskısını ölçtü:

Aile 1: (Bebekli ve emziren kadınlı 4 kişi): Üç aylık maliyet artışı yüzde 14,1. Ocak ayında günlük 1.171 lira olan beslenme maliyeti, sadece bir ayda 1.245 liraya çıktı.

Aile 2: (Okul çağında iki çocuklu 4 kişi): En sert artış bu grupta! Üç aylık kümülatif maliyet artışı yüzde 20,2 olarak hesaplandı.

Aile 3: (Bebekli ve yaşlı bireyli geniş aile): Üç aylık maliyet artışı yüzde 18,1.

GÜNLÜK MALİYETLER BİN LİRA SINIRINI ÇOKTAN AŞTI

Rapora göre, Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) standartlarında beslenmek isteyen bir ailenin günlük mutfak harcaması artık dört haneli rakamlara yerleşti.

Ocak ayında bile bebekli bir ailenin (Aile 1) günlük maliyeti bin 245 lirayken, Mart sonunda bu rakamın çok daha yüksek seviyelere ulaştığı ifade edildi.

Özellikle ergenlik çağındaki çocukların bulunduğu hanelerde (Aile 2), Ocak-Mart dönemindeki aylık artışların (sırasıyla %10,4, %4,4 ve %4,3) birleşmesiyle bütçeler tamamen sarsıldı.

Gıdada yaşanan bu verilerin sadece ülkemizde değil maalesef dünya ölçeğinde de gıda artışlarında (enflasyonunda) dünya üçüncüsüyüz.