SOSYAL MEDYA DÜZENLEMESİ 1 KASIM’DA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK: Yaş doğrulaması nasıl yapılacak?

.

Türkiye’de 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan, 15-17 yaş grubuna ise çeşitli kısıtlamalar getiren düzenleme 1 Kasım’da yürürlüğe girecek. Yeni hesap açmak isteyenler e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapacak.

Mevcut hesaplar için 31 Mart 2027’ye kadar süre tanınırken yetkililer, düzenlemeyi fırsata çevirmeye çalışan dolandırıcılara karşı uyarıda bulundu.

Türkiye’de çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesine 1 hafta kaldı.

10 Ekim’de Resmî Gazete’de yayımlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik”, 1 Kasım 2026 itibarıyla uygulanmaya başlanacak.

Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarında hesap açması yasaklanırken 15-17 yaş grubundaki kullanıcılar için de yeni kurallar getiriliyor.

Düzenleme yalnızca çocukları değil, sosyal medya hesabı açmak isteyen yetişkinleri ve mevcut hesap sahiplerini de ilgilendiriyor. Kullanıcıların yaşlarını e-Devlet üzerinden doğrulaması zorunlu hale gelirken mevcut hesaplar için bir geçiş süreci öngörülüyor.

Peki, yaş doğrulaması nasıl yapılacak, hangi hesaplar kapatılacak ve kullanıcılar nelere dikkat etmeli?

15 YAŞ ALTINA SOSYAL MEDYA YASAĞI

Yönetmeliğe göre sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Bu nedenle 15 yaşın altındaki kullanıcıların yeni hesap açma talepleri kabul edilmeyecek.

Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce oluşturulmuş hesaplar da bu kapsamda değerlendirilecek. 31 MArt 2027’ye kadar yapılacak yaş doğrulamasında 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların mevcut hesapları, kendilerine bilgi verilerek kapatılacak.

Hesabı kapatılan kullanıcıların verileri, itiraz başvurusu yapılmamışsa gecikmeksizin silinecek. İtiraz edilmesi durumunda ise başvuru sonuçlanana kadar hesapla ilgili veriler korunacak.

YAŞ DOĞRULAMASI NASIL YAPILACAK?

Yeni düzenlemeyle sosyal medya platformlarında hesap oluşturulurken kullanıcıların yaşını doğrulaması gerekecek.

Bu işlem için e-Devlet üzerinden oluşturulan “yaş doğrulama belirteci” kullanılacak.

Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından sunulacak çevrim içi hizmet aracılığıyla hazırlanan belirteç, kullanıcının hangi yaş grubunda bulunduğunu gösterecek.

YÖNETMELİĞE GÖRE SİSTEM ŞU ŞEKİLDE İŞLEYECEK

Kullanıcı, resmi e-Devlet sistemi üzerinden kimlik doğrulaması yapacak.

Siber Güvenlik Başkanlığının yaş doğrulama hizmetinden dijital belirteç oluşturacak.

Oluşturulan belirteci hesap açmak istediği sosyal medya platformuna yükleyecek.

Platform, belirtecin geçerliliğini kontrol ederek kullanıcının yaş grubunu doğrulayacak.

Kullanıcı 15 yaşından küçükse hesap açamayacak, 15-17 yaş grubundaysa çocuklara özgü kurallarla hesabını kullanabilecek.

Düzenlemeye göre platformlara kullanıcının adı, soyadı, kimlik numarası veya doğum tarihi aktarılmayacak. Belirteç yalnızca kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığını ve 15 yaşını doldurmuşsa 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığını gösterecek.

Bununla birlikte platformlar, ilk doğrulamanın ardından da kendi teknolojik yöntemleriyle yaş kontrollerini sürdürebilecek. Bir hesabın belirtilen yaş grubundan farklı bir kişi tarafından kullanıldığına ilişkin makul şüphe oluşursa hesap geçici olarak askıya alınabilecek ve yeniden e-Devlet doğrulaması istenebilecek.

MEVCUT HESAPLAR İÇİN SON TARİH 31 MART 2027

Yeni yaş doğrulama sistemi 1 Kasım’dan itibaren açılacak hesaplar için uygulanacak. Halihazırda sosyal medya hesabı bulunan kullanıcılara ise ek süre tanınacak.

Yönetmeliğin geçici maddesine göre, mevcut hesaplarda yaş doğrulama işlemlerinin en geç 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması gerekecek.

Bu tarihe kadar kullanıcıların en az bir kez yaş doğrulaması yapması zorunlu olacak.

Doğrulama sonucunda 15 yaşından küçük olduğu belirlenen çocukların hesapları kapatılacak. Yaşı 15-17 arasında olan kullanıcıların hesapları ise çocuklara özgü kısıtlamalara tabi tutulacak.

Dolayısıyla mevcut hesapların tamamının 1 Kasım’da kapatılması veya kullanıcıların aynı gün doğrulama yapmaya zorlanması söz konusu değil.

15-17 YAŞ GRUBUNA HANGİ KISITLAMALAR GETİRİLİYOR?

Yeni yönetmelikle 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük kullanıcılar için “çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet” modeli uygulanacak.

Bu kapsamda çocukların sosyal medya hesapları varsayılan olarak gizli olacak ve kamuya açık hesaba dönüştürülemeyecek.

Çocukların hesaplarında canlı yayın açmasına izin verilmeyecek. Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara kapatılacak. Çocuklar yalnızca kendilerinin takip ettiği hesaplardan mesaj alabilecek ve mesajlarda görüldü bilgisi bulunmayacak.

Ayrıca çocuk hesaplarının diğer kullanıcılara önerilmesi ve telefon rehberleriyle eşleştirilmesi de yasaklanacak.

DÜZENLEME KAPSAMINDA ŞU ÖZELLİKLER DE SINIRLANDIRILACAK

Sonsuz kaydırma: Görsellerin kaydırma, dokunma veya tıklama yoluyla ya da kendiliğinden art arda sunulmasını sağlayan tasarımlar kullanılamayacak.

Kişiselleştirilmiş reklam: Çocukların davranışları üzerinden profilleme yapılarak ticari reklam gösterilemeyecek.

Ekran görüntüsü: Platformlar, çocukların profillerinin ve paylaşımlarının başkalarınca ekran görüntüsünün alınmasını engelleyecek teknik tedbirleri almakla yükümlü olacak.

İçerik önerileri: Çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilecek içeriklere maruz kalmasını azaltacak filtreleme ve öneri sistemi ayarları uygulanacak.

Bu kuralların hayata geçirilmesi sosyal medya platformlarının sorumluluğunda olacak.

EBEVEYNLERE DENETİM YETKİSİ

Yönetmelikle sosyal medya şirketlerine ebeveyn kontrol araçları geliştirme zorunluluğu da getirildi.

Anne, baba veya yasal vasiler, bu araçlar aracılığıyla çocukların hesap ve gizlilik ayarlarını yönetebilecek, kullanım sürelerini takip ederek sınırlandırabilecek.

Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemler de ebeveyn onayına bağlanabilecek veya harcama limitleri belirlenebilecek.

Ebeveyn kontrol araçlarının Türkçe olması, kolay erişilebilmesi ve farklı cihazlarda çalışabilmesi gerekecek. Düzenleme ayrıca bu araçların çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmaması gerektiğini de belirtiyor.

SAHTE YAŞ DOĞRULAMA MESAJLARINA DİKKAT

Düzenlemenin yürürlüğe girmesine günler kala Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), 23 Ekim’de dolandırıcılık girişimlerine ilişkin uyarıda bulundu.

DMM’nin açıklamasına göre bazı dolandırıcılar, yeni yaş doğrulama sistemini gerekçe göstererek kullanıcılara sahte SMS, e-posta ve sosyal medya mesajları göndermeye başladı.

“Hesabınız kapatılacak” veya “Yaş doğrulamanızı hemen yapın” gibi ifadelerle gönderilen bağlantılar üzerinden kişisel ve finansal bilgilerin ele geçirilmeye çalışıldığı bildirildi.

Yetkililer, yaş doğrulama işlemlerinde yalnızca resmi e-Devlet internet sitesi olan https://www.turkiye.gov.tr adresinin veya resmi e-Devlet mobil uygulamasının kullanılması gerektiğini vurguladı.

Kullanıcılardan e-Devlet şifresi, SMS doğrulama kodu, banka kartı bilgisi veya ücret isteyen mesajlara kesinlikle itibar edilmemesi gerektiği belirtildi.

DMM, mevcut hesaplara 31 Mart 2027’ye kadar süre tanındığını hatırlatarak kullanıcıların hesaplarının hemen kapatılacağı yönündeki mesajlarla paniğe sürüklenmemesi gerektiği uyarısında bulundu.

YANLIŞLIKLA KAPATILAN HESAPLARA İTİRAZ EDİLEBİLECEK

Düzenleme, yaş doğrulama sonucuna veya hesap kapatma kararına itiraz edilmesini de mümkün kılıyor.

Sosyal medya platformları, kullanıcıların ücretsiz başvurabileceği Türkçe bir itiraz mekanizması oluşturmak zorunda olacak.

Başvurular yalnızca otomatik sistemler tarafından değerlendirilemeyecek, insan incelemesinden de geçirilecek.

İtiraz sonuçlanana kadar hesaptaki içerikler ve kişisel veriler silinemeyecek. Platformun kararına karşı Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyette bulunulabilecek ve yargı yoluna başvurulabilecek.