KİMİN CUMHURİYETİ?

.

Cumhuriyet ona inanmayanların aparatı, sermayenin sömürüyü daha çok artıracağı yönetim haline geldi.

Bugün itibariyle “kimin cumhuriyeti” sorusu önemli. Demokratik bir cumhuriyet için mücadele bizi bekliyor.

Her ne kadar iktidar eliyle yürütülen sistemli karşı propaganda ve eylemle çok belli olmazsa da bugün Cumhuriyet’in kuruluşunun 100. yılı.

Cumhuriyet kuruluşundan sonra geçen 100 yıl boyunca tek bir çizgide ilerlemedi. İnişler çıkışlar büyük kırılmalar yaşandı. Öyle ki Cumhuriyet’in son 70 yılı sağcı ve fikren ona inanmayan iktidarlar tarafından yönetildi. AKP dönemini ise ayrı bir başlık olarak değerlendirmek gerekiyor.

Bugün gelinen nokta itibariyle Cumhuriyet fikrinden nefret edenlerin cumhuriyetin tüm imkanlarını kullanarak adım adım onu bitirdiklerini söylemek mümkün. Artık ne kuruluşundaki devrimci özünden ne de onun yarattığı kurumlardan ve kazandırdığı devrimlerden bahsedebiliriz.

Cumhuriyet ona inanmayanların iktidar aparatı, büyük sermayenin sömürüyü daha çok artıracağı yönetim haline geldi.

O yüzden bugün itibariyle “kimin cumhuriyeti” sorusu hiç olmadığı kadar önemli. Çünkü artık savunulacak bir cumhuriyet kalmadı.

Neden mi kalmadı:

• Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile tüm yetki tek Saray’da toplandı. Meclis devre dışı bırakıldı.
• 37 OECD ülkesi arasında gelir dağılımı en bozuk olan 4. ülke.
• Türkiye’nin toplam dış borcu yaklaşık 480 milyar dolarla Milli Gelirin yüzde 50’sine yaklaştı
• Ülkenin yüzde 20’lik kesimi toplam gelirin yaklaşık yarısına sahip. En düşük gelir grubundaki yüzde 20’lik dilim ise gelirin sadece 5,9’u ile yetinmek zorunda.
• TÜİK yoksulluk verilerinde yoksul hanelerin sayısı 4 milyon 234 bin. Yoksul sayısı 29 milyona ulaştı. Çalışabilir her 100 kadından sadece 19’u kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda kendine yer bulabiliyor.
• Çalışma çağındaki 65 milyon kişinin sadece 22,2 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı işlerde çalışıyor.
• Gerçek genç işsizlik yüzde 39,4, genç kadın işsizliği ise 2023 Mayıs itibarıyla yüzde 49,9 oldu.
• AKP’nin iktidar döneminde 20 grev cumhurbaşkanı ve başbakan kararları ile yasaklandı
• 9 milyon emekli sadece 7.500 lira maaşla geçiniyor.
• Basın özgürlüğü sıralamasında 180 ülke arasında 149’uncu
• Mutluluk endeksinde 110’uncu ülke durumunda.
• Türkiye’de toplam 348.000 kişi cezaevinde yatıyor.
• Aralarında belediye başkanı, milletvekillerinin de olduğu yüzlerce Kürt siyasetçi cezaevinde
• 2019 seçimlerinde HDP’nin kazandığı tüm belediyelere kayyım atandı
• İki kez beratla sonuçlanan Gezi davasında suç üretildi. Seçilen isimlere toplamda yüzlerce yıllık cezalara çaptırıldılar.
• Beslenme yetersizliği yaşayan çocuklar başta bodurluk olmak üzere eğitimi ve sonraki yaşamını etkileyen onlarca hastalıkla karşı karşıya. Bu oran çocuklarda yüzde 15’in üzerinde
• Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı yüzde 25’e ulaştı.
• Ülkede toplam 4.600 imam-hatip okulu var
• İstanbul Sözleşmesi’nden bir gecede çıkıldı
• Her yıl ortalama 300 kadın bir erkek tarafından katlediliyor
• Diyanet İşleri Başkanlığı 2023 yılındaki 35 milyar liralık bütçesiyle birçok bakanlığı geride bıraktı
• Onlarca tarikat ve cemaat bakanlıkları bölüşerek kamuyu ele geçirdi
• Binlerce gazeteciye dava açıldı, gözaltına alındı, cezaevine konuldu. Hala onlarca gazeteci cezaevinde tutuluyor. Basın yayın organları kapatıldı, büyük cezalar verildi.
• Medyanın yüzde 90’ınana yakını iktidar tarafından kontrol ediliyor.
• Ülke dünyanın suç ve kara para merkezi oldu. Her sokağı mafya tarafından parsellendi.

YENİDEN CUMHURİYET

Bugün Cumhuriyet fikri ile derdi olan, demokrasiye düşman, laikliği son kırıntısına kadar yok eden anlayışla mücadele etmekten başka bir yol kalmadı.

Kadınlar, gençler, emekçiler kendi yaşamlarını korumak için mücadele everiyorlar. Bu mücadele ne kadar yaygınlaşır, güçlenir ve örgütlenirse karşı devrime yanıt üretilebilir.

Emekçilerin, yoksulların, kadınların ve gençlerin yanı kimsesizlerin cumhuriyeti ancak bugünden başlayacak bir mücadele ile kurulabilir.

Muhafaza edilecek, elden geçirilip tadilatı yapılacak bir cumhuriyet bırakmadılar. Eşit, bağımsızlıktan yana, özgürlük, eşitlik, laiklik temelinde demokratik bir cumhuriyet mücadelesi bizi bekliyor. Tıpkı 100 yıl öncesi gibi.Yaşar Aydın-BirGün